Macronutriënten uitgelegd

Eiwitten, koolhydraten, vetten: deze drie groepen voedingsstoffen leveren alle energie die je lichaam nodig heeft. Het begrijpen van hun respectievelijke rollen is de eerste stap naar een voedingspatroon dat past bij je doelen, of je nu wilt afvallen, spieren wilt opbouwen of gewoon gezonder wilt eten.

De stappen

1

Identificeer de drie macronutriënten

Eiwitten, koolhydraten en vetten vormen de drie macronutriënten. Elk speelt een eigen rol in de werking van het lichaam en levert een ander aantal calorieën per gram. Leer ze herkennen in je dagelijkse voeding.

2

Begrijp hun energetische bijdrage

Eiwitten en koolhydraten leveren 4 kcal per gram, terwijl vetten 9 kcal leveren. Dit verschil in energiedichtheid verklaart waarom vetrijke voeding meer calorieën bevat bij hetzelfde gewicht. Alcohol, vaak vergeten, levert 7 kcal per gram.

3

Bereken je persoonlijke verhoudingen

Je behoefte aan macronutriënten hangt af van je gewicht, activiteitsniveau en doelen. Iemand met een zittend beroep heeft andere behoeften dan een duursporter. Gebruik een macro-calculator voor een verdeling die bij jouw profiel past.

4

Breng je bord in balans

Streef in de praktijk naar een bron van eiwitten (vlees, vis, peulvruchten), complexe koolhydraten (volkoren granen, groenten) en een bron van goede vetten (olijfolie, avocado) bij elke maaltijd. Deze eenvoudige structuur garandeert een evenwichtige inname.

5

Volg je inname met de juiste tools

Door je macro's gedurende een paar weken bij te houden, krijg je een nauwkeurig beeld van wat je werkelijk eet. Je hoeft niet je hele leven te tellen: een paar weken zijn genoeg om een betrouwbare intuïtie te ontwikkelen voor je porties.

De rol van elke macronutriënt

Eiwitten zijn de bouwstenen van het lichaam: ze herstellen spierweefsel, maken enzymen aan en ondersteunen het immuunsysteem. Je vindt ze in vlees, vis, eieren, peulvruchten en zuivelproducten.

Koolhydraten zijn de favoriete brandstof voor de hersenen en spieren. Ze worden onderverdeeld in enkelvoudige suikers (fruit, honing) en complexe suikers (volkorenbrood, rijst, pasta). Complexe koolhydraten zorgen voor stabiele en langdurige energie.

Vetten zijn essentieel voor de hormoonproductie, de opname van vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) en de bescherming van organen. Ze vormen ook de meest compacte energiereserve van het lichaam.

Energiedichtheid: waarom het belangrijk is

Eén gram vet levert meer dan het dubbele aan energie van een gram eiwit of koolhydraat. Dit betekent niet dat je vetten moet vermijden, maar dat je ze met aandacht moet doseren. Ultrabewerkte voeding combineert vaak vetten en suikers, wat de caloriedichtheid verhoogt zonder een langdurig verzadigingsgevoel te geven.

Inzicht in de energiedichtheid helpt bij het maken van bewustere keuzes: kiezen voor voedingsmiddelen die rijk zijn aan water en vezels (groenten, fruit) helpt om verzadigd te raken met minder calorieën, terwijl compacte voedingsmiddelen (noten, oliën) in afgemeten porties geconsumeerd moeten worden.

De FoodCraft-database bevat de voedingswaarden van meer dan 1.900 ingrediënten per 100g, zodat je eenvoudig de caloriedichtheid van je favoriete producten kunt vergelijken.

Optimale verhoudingen op basis van je activiteit

Voor iemand met een zittende leefstijl is een klassieke verdeling van 30 % eiwitten, 40 % koolhydraten en 30 % vetten een goed startpunt. Duursporters (hardlopen, wielrennen) hebben meer koolhydraten nodig, doorgaans 50-60 % van hun totale calorie-inname.

Krachtsporters of bodybuilders geven de voorkeur aan een hogere eiwitinname (1,6 tot 2,2 g per kg lichaamsgewicht) terwijl ze voldoende koolhydraten aanhouden om de trainingen van brandstof te voorzien.

Deze verhoudingen liggen niet vast: ze moeten meebewegen met je doelen (afvallen, onderhoud, spiermassa opbouwen) en je activiteitsniveau. Het belangrijkste is om een balans te vinden die je op de lange termijn kunt volhouden.

FoodCraft Tip

Bereken je macro's met FoodCraft

De FoodCraft macronutriënten-calculator bepaalt je ideale verdeling van eiwitten, koolhydraten en vetten op basis van je profiel, je doelen en je activiteitsniveau. Je krijgt binnen enkele seconden gepersonaliseerde waarden in grammen en percentages.

AI-aanpassing om aan je verhoudingen te voldoen

De intelligente receptaanpassing van FoodCraft wijzigt de ingrediënten en porties van elk recept om exact overeen te komen met je doelmacro's. Je behoudt het plezier van gevarieerd eten terwijl je je voedingsdoelen behaalt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen macronutriënten en micronutriënten?
Macronutriënten (eiwitten, koolhydraten, vetten) leveren energie en zijn nodig in grote hoeveelheden (tientallen tot honderden grammen per dag). Micronutriënten (vitamines, mineralen) leveren geen energie, maar zijn in kleine hoeveelheden onmisbaar voor de goede werking van het lichaam.
Moet je elke dag je macro's tellen?
Nee, dagelijks tellen is op de lange termijn niet nodig. Door 2 tot 4 weken je macro's te volgen, ontwikkel je een goede intuïtie voor porties. Daarna zijn incidentele controles voldoende om op de juiste koers te blijven.
Kun je een macronutriënt volledig uit je voeding schrappen?
Dit wordt sterk afgeraden. Elke macronutriënt vervult essentiële biologische functies. Zeer beperkende diëten (geen koolhydraten, geen vetten) leiden tot tekorten en zijn zelden vol te houden. Het is beter om de verhoudingen aan te passen dan een hele categorie te schrappen.
Hoeveel eiwitten per dag voor iemand met een zittende leefstijl?
Gezondheidsinstanties raden minimaal 0,83 g eiwit per kg lichaamsgewicht aan voor een gezonde volwassene met een zittende leefstijl. Voor iemand van 70 kg is dat ongeveer 58 g eiwit per dag, wat overeenkomt met twee porties vlees of vis.
Zijn macro's hetzelfde voor mannen en vrouwen?
De verhoudingen in percentages zijn vergelijkbaar, maar de absolute hoeveelheden verschillen omdat de totale caloriebehoefte bij mannen over het algemeen hoger is. Vrouwen kunnen in bepaalde levensfasen meer ijzer en calcium nodig hebben, wat de voedselkeuzes beïnvloedt buiten de macro's om.

Vergelijkbare gidsen

Bereken je ideale macronutriënten

Krijg een gepersonaliseerde verdeling van eiwitten, koolhydraten en vetten, aangepast aan jouw profiel en doelen.

Mijn macro's berekenen